نوروز خوانی در گرجی محله

نوروزخوانی:

باد بهارون بیمو... نوروز سلطون بیمو

نوروز خونی امسال(1393-1392) با نوای گرم شیرین محمد

 (بهارخوانی) از جمله آیین‌های کهن ایرانی است که تا چند دهه پیش به شکل گسترده‌تری در بسیاری از نواحی ایران و به‌ویژه البرز شمالی و جنوبی، مازندران، گیلان و تالش و دیلمان، کومش، طالقان و ... رواج داشت و امروز به شکل خیلی پراکنده در روستاهای دور‌دست نواحی یاد شده مشاهده می‌شود. گمان می‌رود که مضمون این آیین در قبل از اسلام علاوه بر توصیف طبیعت و بشارت بهار، مدح شاهان، امیران، بزرگان و مردم گشاده‌دست و خوش‌رو بوده است.نوروزخوان ها ی محل با چوب دستی بر دست و کوله پشتی بر پشت با خواندن اشعار نوروزخوانی، آمدن بهار و دگرگونی ایام را نوید می دادند، آنها با خواندن اشعار نغز و پرمعنی،پیک های خوشی بوده و هستند و به خانه همه افراد می رفتند و به فراخور توان مالی هرکسی انعامی دریافت می داشتند.
در موقع خواندن اشعار که با صدای بلند اجرا می شد و شماری از بچه های محل هم گرد آنها را گرفته بودند تمام اهل خانه به تماشا می آمدند،مردم آنها را طلایه داران بهار و خوشبختی می دانند و ورودشان را به فال نیک می گیرند
این آیین پس از اسلام – به‌ ویژه از دوران صفوی - خود را با مضامین، روایات و احادیث اسلامی – به ‌ویژه شیعه – منطبق کرده و به حیات خود ادامه داده است.نوروز خوانی در واقع نمایشی ترکیبی است که در آن شعر و موسیقی و آواز و نمایش در کنار یکدیگر می آمدند و کارناوالی از جشن و سرور به راه می انداختند . اشعار این گروه ها که با همراهی ساز و پاسخ همخوانان خوانده می شد مردم شهر و روستا را دعوت می کرد که برای تبیین و تبریک چیزی به نوروز خوانان بدهند . و از آنجا که ریشه این پیکها ی نوروزی همان میر نوروزی است ، حاجی فیروزها می خوانند ( حاجی فیروزه ، عید نوروزه ، سالی چند روزه )

نوروز خوانی یکی از سنت های روستای گرجی محله بوده است. نوروز خوانان روستای گرجی محله آقایان محمد رضا اسحاقی گرجی.جعفر جعفری.محمد الیاسی میباشند. از نیمه دوم اسفند ماه به بعد برای رسانیدن پیام آمدن بهار و دریافت هدیه از سوی مردم با ساز و دهل به منازل مردم در  روستاها رفته و در مدح ائمه اطهار شعر میخواندند و پس از دریافت انعام و هدیه از صاحب خانه قسمت دوم اشعار خود را وصف آمدن بهار میخواندند..
همی خوانم امام اولین را

شه کشور امیرالمومنین را

وصی و جانشین یعنی علی (ع) را

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نـــــــوروز ........

امام دومین هم دسته ی گل

شفاعت می کند او بر سر پل

حسن بابش سوار است او به دلدل

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نـــــــوروز

امام سومین شاه جهان است

بود نامش حسین شاه یگانه ست

محمد را بمحراب می رساند

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نـــــــوروز

امام چارمین زین العباد است

گل باغ حسین اما مراد است

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نـــــــوروز

امام پنجمین پنجاه بلا را

بگردان دور از این دولتسرا را

خصوصا هم از این دولتسرا را

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نـــــــوروز

امام ششمین شاه مدینه

الهی نوجوانت بد نبینه

الهی نوجوانت خیر ببینه

گل عشرت به کام دل بچینه

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نـــــــوروز

امام هفتمین موسای کاظم

ز نور او منور گشته عالم

چو بلبل در قفس تاکی بنالم

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نوروز

امام هشتمین شاه خراسان

بکن تلخی ی جان کندن تو آسان

بهار آمد همه جا شد گلستان

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نوروز

امام نُه قدم آید به میدان

ملائک بر سرش خوانند قرآن

یقین دین محمد برقرار است

علی در خدمت پروردگار است

به حق حرمت آیات قرآن

تو صاحبخانه راخوشحال گردان

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نوروز

امام ده در این دنیای فانی

نگهدار زمین و آسمانی

بده بر صاحبخانه زندگانی

الهی صاحبخانه در نمانی

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نوروز

امام یازدهم در روز محشر

شفاعت می کند او با پیمبر

به حکم خالق و خلاق داور

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نوروز

امام دوازدهم مهدیش نام است

تمام کل عالم را امام است

بدانید حضرت صاحب زمان است

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نـــــــوروز

خدایا صاحبخانه را خوشحال گردان

جوانان ورا داماد گردان

عروسش صاحب اولاد گردان

به یاسین و الف لام و به فیروز

دهید مژده که آمد عید نـــــــوروز

هوا سرد است و بگرفته صدایم

که چند تا تخم مرغ باشد دوایم

ایا همشیره ی فرخ لقایم

بکش زحمت بیار عیدی برایم

جوانت خیر ببینه از دعایم

.جشن نیکوکاری سالن سید رسول حسینی ساری 1392

نوروز خوانی آقای جعفر جعفری گرجی (جعفر دایی ) و نوازنده دوسر کوتن آقای محمد صادق اسحاقی گرجی ................................................................................................................... 

 

بهار بهار آمد، بهار آمد، خوش آمد
 علی با ذوالفقار‌آمد، خوش آمد
 
 علی با ذوالفقار آن شاه مردان
 دل ناشاد ما رِ شاد گردان
 
 محمد، یا محمد، یا محمد
 قبای اطلسی داره محمد
 
 اگه خواندی محمد، ره شناسی
 بئو صل علی و ال محمد
 
 دلم خوانده که پیغمبر بوینم
 دمی با ساقی کوثر نشینم
 
 همان پیغمبری اسمش محمد
 شفاعت می‌کنه روز قیامت
 
 به قرآنی که ‌آیه‌ش بی‌شماره
 به آن شاهی که تیغش ‌ذوالفقاره
 
 سر از بالینه ته من بر ندارم
 تا که دین محمد برقراره
 
  شبی آقا علی بازار می رفت
 تماشا بر گل و گلزار می‌رفت
 
 گرفتم من دست آقا ره ببوسم
 هزاران مثل من زوار می‌رفت
 
 امیرالمومنین یا شاه مردان
 دل ناشاد ما ر شاد گردان
 
 
 اندی من می‌گویم حمد‌ خدا ره
 همان نام محمد مصطفی ره
 
 تا که دین محمد برقراره
 علی در خدمت پروردگاره
 
 امیرالمومنین، یا شاه مردان
 دل ناشاد ما را شاد گردان
 
  علی را خواب دیدم خواب دیدم
 علی را مسجد و محراب دیدم
 
 علی دُل‌دُل سوار قنبر جلودار
 که قنبر در جلو من می‌دویدم
 
 امیرالمومنین یا شاه مردان
 دل ناشاد ما رِ شاد گردان
 
 اول بسم الله و دوم رحیمه
 همان نام خداوند کریمه
 
 بر انگشت سلیمان بوده‌ انگشتر
 نگینش گنده بود آقا علی رِه
 
 علی را خواب دیدم، خواب دیدم
 علی را مسجد و محراب دیدم
 
 علی دُل دُل سوار قنبر جلودار
 که قنبر در جلو من می‌دویدم
 
  سحرگاهی رسیدم بر سر پل
 قدم‌های علی با سم دُل‌دُل
 
 عرق از سنیه‌ی پاک محمد
 چکیده بر زمین گل درآمد
 
 محمد مصطفی قربان نامت
 علی شیر خدا هستیم غلامت
 
 علی شیر خدا آن شاه مردان
 دل ناشاد ما را شاد گردان
 
  شبی رفتم من خانه محمد
 بدیدم جبرئیل ‌ایستاده خدمت
 
 بگفتم جبرئیل چه داری مطلب
 بگفت صل الله و آل محمد
 
  محمد، یا محمد، یا محمد
 ملائک بر دیدار تو آمد
 
 ملائک بر دیدارت صف کشیده
 برای خاطر روی محمد

 متن نوروز خوانی توسط استاد محمدرضا اسحاقی گرجی و اصغر سلیمان نژاد

رسیده عید سلطانی و عجب بحال ما باشد

بحق حضرت علی و مبارک بر شما باشد

مشت آقای با خدا   ...... شه فرزند ره هاکنی زوما

دست دینگن حقه طلا ...... ذوق بکنه ونه ننا

ته ایون ره من زمبه پا ...... عجب ایون با صفا

ونه نجار بیه اوستا ..... بساته ایون شما

رسیده عید سرطانی و عجب بحال ما باشد

بحق حضرت علی و مبارک بر شما باشد

مشت آقای با خدا ..... الهی بور ی کربلا

دست بزنی قفل طلا ..... سوغات بیاری ته خرما

پیشواز بی ام دم ایستگاه ..... چاشی هاکنم بهر شما

نوروز خوانی در گرجی محله

(متن شعر)

(ترجمه)

اول به نام خدا
سلام بر ته ای آقا

بئومه دولت سرا
سر کشمبه همه جا
غاصه ره دمبه پی یا
درنه عیید ما
یاد انه اون قدیما
نوبهار موارک بو
لاله زار موارک بو


ادی بوییه بهار
فصل کشت و فصل کار
خاشکه دارا کارده خال
زمین هسته لاله زار
تی تی دره سر دار
گوسفند ونه ورده مار
نچاقا بوئن خار
نوبهار موارک بو
لاله زار موارک بو


زمستان بوییه سر
نزب هدائه را ر ور
بهار بمو خانه در
گال بمو تا نال سر
بشکفته مردم بر
هسته بو زمین سر
تیمه دشن بیری بر
نوبهار موارک بو
لاله زار موارک بو


بهار بمو ای آقا
صله رحم بیار جا
با مردم خب هکان تا
محبت هکان نشا
گامه بی راه خدا
رفق جه بخا وفا
سربزن ته همه جا
نوبهار موارک بو
لاله زار موارک بو


شرخوان بموئه اسا
شونه و در همه جا
پیش ندار و دارا
اِنه شم نال د بالا
شادی هکانین شما
دلکش بوییه هوا
نکانین این پا اون پا
نوبهار موارک بو
لاله زار موارک بو


ای خاخر باوفا
پسر هکانی زوما
ون دست دوندی حنا
تکان بخو دکف را
مجری در ر هکان وا
دل د ته هاده شفا
یک بنچه دینگن هوا
نوبهار موارک بو
لاله زار موارک بو


شادی دووئه ایران
شیرین بوو شم دهان
خاشی کانین به دوران
افتا دو آسمان
روزی بوو فراوان
دشبند بمانه حیران
خدا شم پشتیبان
نوبهار موارک بو
لاله زار موارک بو

ابتدای (کار) با نام خدا
ای آقا سلام بر تو
به دولت سرای تو آمدم
به همه جا سر می زنم
غصه را کنار می گذارم
عید دارد فرا می رسد
(مرا) یاد از دوره ی قدیم می آید
نوبهار مبارک باشد

(ایام) لاله زار مبارک باشد


دوباره بهار شده است
فصل کشت و کار آغاز شده است
درختان خشک برگ پیدا کرده اند
زمین پر از لاله شده است
درختان شکوفه کرده اند
(و) گوسفندان بره می زایند
(الهی) بیماران شفا بیابند
نوبهار مبارک باشد
(ایام) لاله زار مبارک باشد


زمستان سیاه به پایان رسیده
ابر سیاه راه خود را کج کرده است
بهار به در خانه آمده است
شکوفه تا روی سکو آمده است
رنگ و روی مردم شکفته است
بلندشو و به مزرعه برو
دانه بپاش تا (فردا) محصول بگیری
نوبهار مبارک باشد
(ایام) لاله زار مبارک باشد


بهار آمد ای آقا
(بلند شو)صله رحم را به جا بیاور
مردمی باش
بذر محبت بکار
در راه خدا گام بردار
از دوستا،وفا بخواه
به همه جا سر بزن
نوبهار مبارک باشد
(ایام)لاله زار مبارک باشد


شاعر اکنون آمده است
به همه جا سر میزند
نوبهار مبارک باشد
پیش دارا و ندار می رود
به خانه شما می آید
ای اهل خانه شادی کنید
مردد نباشید
نوبهار مبارک باشد
(ایام)لاله زار مبارک باشد


ای خواهر باوفای من
(الهی) پسرت را داماد کنی
به دستانش حنا ببندی
از جای خود برخیز
در صندوقچه را باز کن
خواسته ام را برآورده کن
یک مشت اسکناس به هوا بریز
نوبهار مبارک باشد
(ایام)لاله زار مبارک باشد

در ایران همیشه شادی باشد
همیشه شیرین کام باشد
پیوسته در زندگی خوش باشد
(الهی)آفتاب هم چنان بتابد
دشمنان حیرت زده شوند
نوبهار مبارک باشد
(و) خدا پشتیبان شما باشد
(و) روزی مردم فراوان شود
(ایام)لاله زار مبارک باشد

 

/ 0 نظر / 83 بازدید